Boru Lazerde İşlem Süresini Etkileyen Faktörler ve Hesaplama Mantığı
Boru lazer işlem süresi, yalnızca kesim çizgisinin uzunluğuna bağlı değildir. Delme sayısı, malzeme ve cidar, küçük konturlar, profil döndürme, boş hareket ve parça yönetimi de toplam çevrimi etkiler. Bu nedenle aynı boydaki iki profilin aynı sürede işleneceği varsayılmaz.
Alan Lazer’in 3 kW güç bilgisi, bütün işlere uygulanacak tek bir kesim hızı vermez. Süre hesabı, gerçek parçanın geometrisi ve doğrulanmış makine koşullarıyla hazırlanmalıdır. Aşağıdaki formüller ve sayılar hesap mantığını açıklayan örneklerdir; üretim kapasitesi veya fiyat taahhüdü değildir.
Önce Hangi Süreyi Hesapladığımızı Belirleyelim
Kesimde geçen süre, ışının ilgili konturu ayırdığı bölümdür. Parça çevrimi, buna delme ve gerekli hareketleri ekleyebilir. Sipariş süresi ise hazırlık, parti işlemleri ve kontrol kapsamıyla genişler. Takvim teslim süresi, işletmedeki sıra ve diğer işler nedeniyle bunlardan farklıdır.
Bu kavramları karıştırmak, teklifleri karşılaştırmayı zorlaştırır. Bir yazılımın tahmini yalnızca makine hareketlerini kapsarken başka bir hesap yüklemeyi de içeriyor olabilir. Kapsamlar eşitlenmeden sayıların doğruluğu hakkında hüküm verilmemelidir. Süre hesabının başlangıç ve bitiş noktaları belirtilmelidir.
Kesim Yolu ve Gerçek Hız
Basitleştirilmiş kesim hesabı, farklı hızlarla işlenen bölümlerin ayrı toplanmasıdır:
T_kesim = Σ (Lᵢ / vᵢ)
Lᵢ kesim uzunluğu, vᵢ o bölüm için kullanılan uygun hızdır. Uzunluk ve hız aynı birim düzeninde olmalıdır; örneğin mm ile mm/dakika kullanıldığında sonuç dakika çıkar. Bütün kontura katalogdaki en yüksek hızı vermek, köşe ve küçük detayları temsil etmeyebilir.
Hızlanma, yavaşlama ve özel kontur koşulları yazılım modeline göre ayrıca veya hareket hesabının içinde yer alabilir. Aynı etki iki kez eklenmemelidir. BLM GROUP’un gerçek hıza göre işlem kontrolü örnekleri de nominal hızla gerçek hareketin her durumda aynı olmadığını gösterir. Bu donanımların mevcut makinede bulunduğu varsayılmaz.
Delme ve Boş Hareket
Her iç kontur, ilgili stratejiye göre bir başlangıç gerektirebilir. Delme sayısı ve süresi toplam çevrime etki eder. Uzun bir dış kesimle çok sayıda küçük delikten oluşan parça, benzer toplam kesim yolunda bile farklı zaman gerektirebilir. Kontur başlangıcına ilişkin diğer sürelerin kapsamı ayrıca kontrol edilir.
Kafa geçişleri, güvenli yaklaşmalar ve profilin farklı yüzeylere çevrilmesi de değerlendirilir. Desteklenen strateji ve makine düzeni bu hareketleri değiştirir. Bir yüzeyde toplanmış deliklerle dört yüze dağıtılmış deliklerin yalnızca toplam uzunluğunu kıyaslamak yeterli değildir. Gerçek program, hareket sırasını ortaya koyar.
Açık Varsayımlı Parça Çevrimi Örneği
Varsayımsal bir parça için şu değerleri kabul edelim. Değerler aynı örneğin sıralı ve çakışmayan işlemlerini temsil eder; Alan Lazer’in fiilî süreleri değildir.
Bileşen | Varsayım | Süre |
Kesim | 1.200 mm / 2.000 mm/dakika | 36 saniye |
Delme | 12 başlangıç × 0,4 saniye | 4,8 saniye |
Boş geçişler | Hesaba alınmış toplam | 9 saniye |
Profil döndürme | Kesim süresine dahil olmayan bölüm | 8 saniye |
Parça yönetimi | Örneğe atanmış yükleme/ayırma payı | 14 saniye |
Toplam | 36 + 4,8 + 9 + 8 + 14 | 71,8 saniye |
Bu örnekte çevrim yaklaşık 1,20 dakikadır. Gerçek bir sistemde bazı hareketler paralel yürüyebilir. Döndürme kesim hareketinin içinde zaten hesaplanmışsa veya yükleme başka işlemle çakışıyorsa aynı süreyi yeniden eklemek toplamı şişirir. Gerçek çevrim, sıralı-paralel hareket ilişkisiyle değerlendirilmelidir.
Parti Hazırlığı Parça Süresine Nasıl Dağıtılır?
Aynı varsayımsal işte 20 parça ve yalnızca bu partiye ait 8 dakika hazırlık olsun. Başka parti gideri olmadığını varsayalım. Basit hesap şöyledir:
T_parti = 480 saniye + 20 × 71,8 saniye = 1.916 saniye
Bu sonuç yaklaşık 31,93 dakikadır. Parça başına ortalama 95,8 saniye, yani yaklaşık 1,60 dakika olur. Fiziksel çevrim 71,8 saniye iken hazırlık payı dahil ortalama 95,8 saniyedir; iki sayı farklı kapsamı anlatır. Hazırlık yüksek adette yok olmaz, daha fazla parçaya dağılır.
Süreden Fiyata Geçerken
Süre esaslı fiyatlandırmada kabul edilen kapsam, dakika veya saat bedeliyle ilişkilendirilebilir. Malzeme, gaz veya sarfın birim bedelde bulunup bulunmadığı ayrıca açıklanır. Aynı gider hem dakika tarifesine hem ayrı maliyet kalemine eklenirse çift sayım oluşabilir. Kontrol ve son işçilik de sipariş kapsamına göre değerlendirilir.
Metalix’in opsiyonel maliyet tahmin modülü; kesim, delme ve kafa hareketi gibi aşamaları ayıran veriler açıklıyor. BLM PartViewer da süre ve maliyet tahmini için makineyle ilişkili simülasyon örneği sunuyor. Bunlar her kurulumda aynı modül bulunduğu veya tahminin koşulsuz doğru olduğu anlamına gelmez. Fiilî kayıtlarla kapsamı doğrulamak gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Profilin kilogramı işlem süresini verir mi? Tek başına vermez. Geometri ve operasyon sayısı farklı olabilir; ağırlık kesim yolunun yerine kullanılamaz.
Tahmin ile gerçek süre farklıysa yazılım hatalı mı? Önce malzeme, program, kapsam ve kayıt yöntemi karşılaştırılır. Hazırlık veya duruşların farklı dahil edilmesi fark yaratabilir.
Alan Lazer’e çizim, malzeme, cidar ve adetleri birlikte iletebilirsiniz. Güvenilir süre hesabı, tek bir hızlı rakamdan çok neyin hesaba katıldığını açıkça gösterebilmektir.